FannyAnn Eddy

Biografie

Trigger warning: Het artikel vermeldt dodelijk geweld tegen lhbtq+-personen.

FannyAnn Viola Eddy wordt geboren op 14 juni 1974 in Sierra Leone. Ze wordt volwassen in een van de donkerste periodes in de geschiedenis van Sierra Leone: de burgeroorlog van 1991 tot 2002. Deze oorlog dwingt veel mensen te vluchten, zo ook FannyAnn. Ze spendeert een deel van de burgeroorlog in een vluchtelingenkamp.

Een veilige haven

In 2002, toen de oorlog net voorbij was en Sierra Leone langzaam probeert te herstellen, richt FannyAnn samen met anderen de Sierra Leone Lesbian and Gay Association (SLLGA) op. Deze organisatie is de eerste in zijn soort in het land en biedt sociale en psychologische steun aan een gemeenschap die vaak in de schaduw leeft. In een land waar homoseksualiteit strafbaar is en waar lhbtq+-personen regelmatig te maken kregen met pesterijen, discriminatie en geweld, was de SLLGA een veilige haven.

De wetten die seksuele handelingen tussen mannen in Sierra Leone criminaliseren, zijn een koloniaal nalatenschap. Ze wetten stammen uit de Britse koloniale periode en zijn gebaseerd op de Offences against the Person Act van 1861. Deze wetgeving werd door de Britten geïntroduceerd en is na de onafhankelijkheid van Sierra Leone in 1961 in stand gehouden.  Seksuele handelingen tussen vrouwen zijn niet gecriminaliseerd. Dit komt waarschijnlijk omdat men het idee van twee vrouwen in een seksuele relatie als onmogelijk beschouwt. Dit betekent niet dat lesbiennes, biseksuele, transgender, queer en intersekse personen in Sierra Leone in vrijheid en zonder angst kunnen leven.  Geweld, scape-goating en uitsluiting zijn aan de orde van de dag, gevoed door nauwe interpretaties van cultuur, traditie en religie. Een patroon dat niet alleen in Sierra Leone of in Afrika voorkomt, maar in de hele wereld in meer of mindere mate voeten aan de grond heeft.

Internationale invloed

FannyAnn’s werk richt zich niet alleen op steun, maar ook op mensenrechtenactivisme. Ze documenteert schendingen van deze rechten, zoals willekeurige arrestaties en mishandelingen.

Haar invloed reikt verder dan de grenzen van haar eigen land. In april 2004 maakt FannyAnn deel uit van een delegatie van activisten die deelnemen aan de jaarlijkse sessie van de Verenigde Naties Commissie voor de Rechten van de Mens in Genève. Hier spreekt ze de onsterfelijke woorden die de vinger op de zere plek leggen:

“Silence creates vulnerability.”

Met deze woorden riep ze de internationale gemeenschap op om actie te ondernemen tegen de onderdrukking van lhbtq+-personen in Afrika. Haar stem is niet alleen een stem voor zichzelf, maar voor duizenden die niet durven te spreken uit angst voor represailles. Ze staat op tegen een door mannen gedomineerde patriarchale, homo- en transfobische samenleving. Ze wil bescherming, erkenning en gerechtigheid:

We leven in angst in onze gemeenschappen, waar we constant worden lastig gevallen en geweld moeten ondergaan door buren en anderen. Hun homofobische aanvallen blijven onbestraft en moedigt hun discriminatoire en gewelddadige gedrag tegen lhbtq-personen alleen maar verder aan.

Een tragisch einde

Niet veel later, op 28 september 2004 komt er op brute wijze een einde aan haar leven. Terwijl ze ’s avonds laat alleen in het kantoor van de SLLGA in Freetown aan het werk is, breken aanvallers binnen. Haar gewelddadige dood schokt de wereld. Er komt internationale aandacht voor de gevaren waar lhbtq+-activisten in Sub-Sahara Afrika mee te maken krijgen.

De officiële onderzoeken met betrekking tot de moord classificeren deze niet als haatmisdrijf tegen lhbtq+-personen. Over de omvang van het geweld dat zij heeft moeten ondergaan bestaat een ‘officiële’ versie en een ‘onofficiële’. Haar moord blijft tot op heden onbestraft. Toch is voor velen duidelijk dat haar activisme en haar openlijke steun voor de gemeenschap een rol speelden in deze gruwelijke daad. De internationale gemeenschap en de lhbtqia+-gemeenschap geven haar de erkenning die zij verdient.

Niet alleen voor haar zoon en haar vriendin is haar dood een enorm verlies. Het is een klap voor de lhbtq+-gemeenschap in Sierra Leone en ver daarbuiten. FannyAnn had de moed om op te staan voor anderen en werd daarmee een inspiratie voor anderen. Haar leven was kort, maar haar impact groot en blijvend. In 2007 wordt in Duitsland de Hirschfeld-Eddy Stiftung opgericht, vernoemd naar FannyAnn en Magnus Hirschfeld, ieder op hun eigen plek en in hun eigen tijd pioniers in de strijd voor lhbtq+-rechten. Deze stichting zet zich in voor de bescherming en bevordering van mensenrechten voor lhbtq+-personen wereldwijd. Daarnaast wordt in 2008 in Sierra Leone de FannyAnn Eddy Poetry Award in het leven geroepen, een prijs die queer dichters en hun werk promoot.