Fabiola (alias Peter van Linden)

Biografie

Auteur: Aafke van Pelt

In 1946 werd Peter Alexander van Linden geboren in Weilheim, Duitsland, als kind van een Duitse moeder en een Belgische vader. Hij bracht de eerste twee jaar van zijn leven door in een klooster, maar werd daarna door een tante in Beieren geadopteerd. Op zevenjarige leeftijd haalde zijn moeder hem weer op en kwam hij in Vlaanderen terecht, in het industriedorp Willebroek. Toen, in de jaren 50 en in een streng Katholieke omgeving, was homoseksualiteit geen bespreekbaar onderwerp. Hij verhuisde uiteindelijk naar Leuven, wat een iets grotere stad was, maar er ontbrak nog altijd iets. Van Linden, op zoek naar de vrijheid om te ontdekken wie hij was en van wie hij kon houden, vertrok daarom midden jaren zeventig naar Amsterdam. 

Een verademing in Amsterdam

Na de conservatieve en beklemmende omgevingen in Duitsland en België moet Amsterdam hebben gevoeld als een verademing. De jaren 70 en 80 stonden in het teken van bruisende jongerenculturen, opkomende subculturen, actiegroepen en sterk aanwezig sociaal activisme, al helemaal vanuit de LHBTQI+-gemeenschap. In een grote stad als Amsterdam was dit zeker merkbaar. Van Linden gooide zich er met veel enthousiasme in. In eigen woorden:

“Er ging een wereld open. Van blind werd ik ziend. Ik moest bijna alles afleren. Dook in allerlei bewegingen: flikker-, kraak-, kunstwereld. Ik werd een rooie flikker.”

Inderdaad raakte hij sterk verbonden aan de actiegroep de Rooie Flikkers, die van 1975 tot 1980 actief waren en begonnen in Nijmegen, maar zich in meerdere steden verspreidden, waaronder natuurlijk Amsterdam. De Rooie Flikkers stonden vooral bekend om hun opvallende demonstraties en openbare acties, waarmee ze regelmatig het nieuws haalden. De groep zette zich in tegen heteronormatieve, burgerlijke seksuele moralen en het idee dat homoseksuelen zich daaraan moesten aanpassen om geaccepteerd te worden. Van Linden was regelmatig bij deze demonstraties te vinden, maar beperkte zich daar niet tot. Zoals hij zelf zei: “Ik sta ingeschreven als werkloos maar ik ben demonstrant, beroepsactivist. Ik probeer een steentje bij te dragen aan een betere wereld. Ik heb thee, koffie en soep uitgeschonken voor daklozen, was voorlichter voor Greenpeace in allerlei buurthuizen. Ik zat bij milieudefensie en bij een groep tegen mobiele zendmasten op de daken en nog veel meer. De demonstraties die ik heb afgelopen zijn niet te tellen.” Hij zette zich, in eigen woorden, in “tegen racisme, fascisme, voor de krakers, de homostrijd, Ruigoord, Groenoord, de onderdrukte volkeren, de illegaal verklaarden, de dieren. Ik vind het lekker om mij door alle klassen te bewegen.” Van Linden ontwikkelde zich in Amsterdam tot een enorm sociaal betrokken persoon die voor vrijwel iedere door de maatschappij achtergestelde groep inspirerend veel empathie en strijdlust kon opbrengen. Daarnaast bood deze blootstelling aan allerlei verschillende manieren van zijn en leven hem de vrijheid zijn persoonlijke identiteit te gaan ontdekken. Van Linden stond namelijk niet alleen bekend om zijn aanwezigheid bij demonstraties, acties, zijn hulp bij de daklozenopvang en de krakersbewegingen, maar ook om zijn manier van zichzelf presenteren. Hij werd een levend kunstwerk, een kleurrijk, wandelend protest tegen de beklemmende conventies omtrent seksualiteit- en genderexpressie: Fabiola.

Fabiola, levend kunstwerk

Waar Van Linden, of op dat punt Fabiola, vooral om bekend stond, was zijn unieke en subversieve manier van zich kleden en uiten. Hij zag zichzelf als levend kunstwerk en droeg vaak felgekleurde bloezen of rokken, hoge hakken, veel bonte kralenkettingen, felle hoeden, tassen en parasols of waaiers, en hij wikkelde zich soms in kleurrijk folie. Je kon niet om hem heen. Nadat iemand hem vertelde dat hij liep als een koningin, nam hij de artiestennaam Fabiola aan, een verwijzing naar de Belgische koningin. Want “hij was Belg, en de koningin van de Belgen was Fabiola”. Buiten zijn eigen kringen en de homoscene wierf hij meer naamsbekendheid en werd zelfs voor het praatprogramma van Sonja Barend uitgenodigd; Barend stond erom bekend dat ze regelmatig gemarginaliseerde groepen aan het woord liet en Fabiola was een passende, kleurrijke en welkome toevoeging aan haar gastenlijst. Ook werd hij in het Stedelijk Museum uitgenodigd, waar hij drie maanden op een sokkel stond en werd uitgeroepen tot ‘Levend Kunstwerk’.

Eind 2012 werd bekend dat Fabiola aan darmkanker leed. Op 22 december 2012 hield bij nog een afscheidsspeech, “in vol ornaat”, even kleurrijk en onvergetelijk zoals hij altijd was. Op 27 januari 2013 overleed Fabiola in een hospice in Amsterdam op 66-jarige leeftijd. Hij is op begraafplaats Zorgvlied in Amsterdam begraven. Zijn nalatenschap uit zich op allerlei manieren: zijn inspirerende activisme, de gesprekken die hij heeft losgemaakt, iedere persoon die hij ooit heeft geholpen, de iconische en onmisbare rol die hij in Amsterdam heeft vervuld.

Fabiola was iemand die zich inzette voor vrijheid. Dat deed hij via zijn uiterlijk, hoe hij zich kleedde en presenteerde naar de wereld, wat op zichzelf al een daad van activisme was; maar ook via zijn vele acties, zijn betrokkenheid bij iedereen die hulp of steun nodig had, zijn onmisbare aanwezigheid bij demonstraties. Hij was iemand die daad bij woord voegde. Hij deed en was veel. Body-art kunstenaar, levend kunstwerk, demonstrant, activist, een queer icoon, een liefdevol en dapper mens en een kleurrijk onderdeel van een bruisende homoscene waar hij met beide benen en open armen instond. In zijn afscheidsspeech zegt hij het zelf het beste:

“Mijn wens is dat iedereen een stukje geluk krijgt en dat iedereen zich daartoe moge inzetten zodat de wereld een stukje rechtvaardiger wordt en goed voor alle mensen. Want de zon schijnt voor iedereen, de sterren en de maan ook. […} Dus mensen, strijdbaar blijven en opkomen tegen onrecht!”