Bessy Ferrera
zij/haar1979 – 2019
Transgenderrechtenactiviste en sekswerker Bessy Ferrera wordt met liefde herinnerd om haar levenslange inzet voor lhbtqia+-mensen met hiv, sekswerkers en slachtoffers van trans- en homofobisch geweld in Honduras.

= 768) $dispatch('lightbox-open', { src: 'https://walkofpride.amsterdam/wp-content/uploads/2025/10/Bessy-Ferrera-Hivos.jpeg', alt: 'smartcapture' })" width="1200" height="900" />
= 768) $dispatch('lightbox-open', { src: 'https://walkofpride.amsterdam/wp-content/uploads/2025/10/Nuestro-Orgullo.png', alt: 'Nuestro Orgullo' })" width="620" height="896" />Fotocredits
“Bessy Ferrera tijdens protest”
Jaartal: Onbekend
Collectie: Hivos
Fotograaf: Onbekend
Affiche “Nuestro Orgullo”
Jaartal: 1999
Collectie: IHLIA LGBTI Heritage
Vervaardigers: Grupo prisma, Asociacion colectivo violeta, Hivos
Transgenderrechtenactiviste en sekswerker Bessy Ferrera wordt met liefde herinnerd om haar levenslange inzet voor lhbtqia+-mensen met hiv, sekswerkers en slachtoffers van trans- en homofobisch geweld in Honduras.
Biografie
Auteur: Nicole Eva Franssen
Bessy Ferrera: waardigheid en veiligheid opeisen
Bessy Ferrera was een Hondurese trans vrouw, sekswerker en mensenrechtenactivist. Vanaf ongeveer 2006 zette zij zich in voor trans personen, sekswerkers en mensen met hiv. In een samenleving waarin deze groepen te maken kregen met discriminatie, uitsluiting en geweld, streed Bessy voor het recht op veiligheid, voor goede gezondheidszorg en als volwaardig mens en burger te worden erkend. Haar levensverhaal gaat niet alleen over het gevaar waarmee trans activisten in Honduras werden geconfronteerd, maar ook over de kracht van mensen die hun eigen ervaringen inzetten om bescherming voor anderen te eisen.
Leven en activisme in een onveilige omgeving
Bessy werd in 1979 geboren in Honduras. De maatschappelijke context waarin zij leefde, werd gekenmerkt door diepgewortelde discriminatie van trans personen en andere LGBTIQ+-mensen. Ook sekswerkers en mensen met hiv werden geconfronteerd met stigma en obstakels bij het verkrijgen van zorg en bescherming. Bessy kende die werkelijkheid niet alleen als activist, maar ook uit eigen ervaring.
Een belangrijk deel van haar vroege werk richtte zich op toegang tot antiretrovirale behandeling en goede gezondheidszorg voor mensen met hiv. Daarnaast kwam zij op voor de rechten van sekswerkers en voor de maatschappelijke en juridische erkenning van trans personen. Haar activisme draaide om bewustwording én om concrete veranderingen die het leven veiliger en rechtvaardiger konden maken.
Bedreigingen en geweld
In december 2008 werd Bessy door politieagenten aangehouden en mishandeld. Volgens Hondurese documentatie werd zij onder meer aan haar haren getrokken en met haar gezicht tegen een glazen deur geslagen. Zij diende een klacht in en kreeg juridische ondersteuning, maar de zaak bleef jarenlang onopgelost.
Bedreigingen en aanvallen maakten haar werk steeds gevaarlijker. Bessy vertrok op enig moment tijdelijk naar Guatemala. In 2017 keerde zij terug naar Honduras, in de hoop dat de omstandigheden waren verbeterd. Ze hervatte haar inzet voor de transgemeenschap. Dat zij verantwoordelijkheid bleef nemen in een omgeving waarin mensenrechtenverdedigers risico liepen, maakt de betekenis van haar activisme des te duidelijker.
Structurele verandering
Bessy was actief binnen Asociación Arcoíris, een Hondurese organisatie die opkomt voor de rechten van LGBTIQ+-personen. Zij was betrokken bij de transvrouwengroep en vervulde in 2019 een rol als contactpersoon voor de Hondurese afdeling van het internationale Right Here, Right Now-platform, dat zich inzet voor seksuele en reproductieve rechten en mensenrechten. Die rollen plaatsen haar werk in een bredere beweging waarin lokale activisten en internationale netwerken elkaar versterken.
Bessy zette zich ook in voor wettelijke erkenning van genderidentiteit en voor de mogelijkheid voor trans personen om hun juridische naam en identiteit te laten aanpassen. Zulke veranderingen waren van groot belang vanwege het recht werk, zorg en overheidsdiensten en strijd tegen discriminatie. Bessy’s inzet richtte zich daarom zowel op de directe bescherming van haar gemeenschap als op verandering van systemen die uitsluiting in stand hielden.
Geschiedenis van geweld tegen trans vrouwen
De strijd van Bessy speelde zich af tegen een langere geschiedenis van geweld tegen trans vrouwen in Honduras. Een akelig moment daarin is de moord op Vicky Hernández, een 26-jarige trans vrouw, sekswerker en activiste in San Pedro Sula. Vicky werd dood gevonden na de nacht van 28 juni 2009, de dag waarop in Honduras een militaire staatsgreep plaatsvond. Het onderzoek naar haar dood schoot ernstig tekort.
In 2021 stelde het Inter-Amerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens de Hondurese staat verantwoordelijk voor schendingen van Vicky’s rechten en voor het gebrekkige onderzoek naar haar dood. Het Hof erkende de context van discriminatie en geweld tegen trans vrouwen en beval maatregelen ter bescherming van hun rechten, waaronder stappen rond juridische erkenning van genderidentiteit en het voorkomen en onderzoeken van geweld tegen LGBTIQ+-personen. Er is op basis van de geraadpleegde bronnen geen directe persoonlijke connectie tussen Vicky en Bessy vastgesteld; hun verhalen behoren wel tot dezelfde strijd om veiligheid, erkenning en gelijke rechten.
Gewelddadige dood en blijvende nalatenschap
Op 8 juli 2019 werd Bessy in Comayagüela, bij Tegucigalpa, doodgeschoten terwijl zij als sekswerker aan het werk was. Een andere trans vrouw die bij haar was, raakte gewond. Volgens de beschikbare biografische documentatie werden twee verdachten kort na de moord aangehouden en later veroordeeld. Haar dood maakte opnieuw zichtbaar hoe kwetsbaar trans vrouwen en mensenrechtenverdedigers in Honduras waren.
Toch eindigt Bessy’s verhaal niet bij het geweld dat haar leven beëindigde. Hivos, dat met haar samenwerkte binnen de Right Here, Right Now-beweging, vernoemde het Bessy Ferrera Fonds naar haar. Het fonds ondersteunt LGBTIQ+-personen en mensenrechtenverdedigers die vanwege hun identiteit of hun werk in een noodsituatie terechtkomen. Dat kan onder meer gaan om medische, juridische en psychosociale hulp of tijdelijke verhuizing naar een veilige plek.
Zo is Bessy’s naam verbonden geraakt aan concrete solidariteit met mensen die opkomen voor gelijkwaardigheid en mensenrechten.
Haar leven herinnert eraan dat de strijd voor trans rechten deel uitmaakt van een bredere strijd voor de rechten, veiligheid en waardigheid van alle mensen die deel uitmaken van de lhbtiqa+-gemeenschap. Die strijd is onlosmakelijk verbonden met toegang tot zorg, de rechten van sekswerkers, bescherming tegen staatsgeweld en de mogelijkheid om vrij en met waardigheid door het leven te gaan.
Literatuur en bronnen
Beighton, Roslynn. ‘The fight for LGBT rights in Honduras continues’ op PeaceBrigades.org.uk, 2023.
‘Bessy Ferrera’, on HRDMemorial.org, [s.d.]
‘Het Bessy Ferrera Fonds ondersteunt LGBTIQ+-personen in noodsituaties’, op Hivos.nl, 16 november 2022.
Inter-American Court of Human Rights. ‘Vicky Hernández et al. v. Honduras’, 2023.
Robert & Ethel Kennedy Human Rights Center, ‘#Justicia Para Vicky’ (video, 2021)