Biografie

Auteur: Bob Meijs, Mikel Haman Foundation/Survibes

Als geboren en getogen Surinamer groeit Mikel Haman op in Nederland. Hij is danser in musicals, drijft een café in Wijk aan Zee en monstert als oberkelner aan op de cruiseboot ­tussen IJmuiden en Newcastle.

Van jongs af aan weet Mikel al dat hij niet op vrouwen valt. Omdat hij opgroeit in een cultuur waarin homoseksualiteit niet wordt geaccepteerd worstelt hij lang met zijn geaardheid. Mikel: ‘Als kind opgroeien met gevoelend voor je eigen sekse waar je verder geen raad mee weet schakel je gauw over in de survival mode. Om door te gaan en tot de ontdekking te komen wie, wat en hoe je bent. De fase van herkennen, erkennen en accepteren is veelal voor ons een eenzame weg’. Mikel leeft in die jaren een leven dat niet de zijne is, heeft relaties met vrouwen maar zijn hart ‘ging uit naar zijn eigen sekse’.

Kwetsbaar zijn

Steeds meer gaat Mikel de dingen die verzwegen worden in de Surinaamse gemeenschap aan de orde stellen. Het taboe op homoseksualiteit, het grote zwijgen over HIV en Aids, het gevaar van healings binnen de pinkstergemeentes. Door zich kwetsbaar op te stellen en zichzelf bloot te geven stelt hij deze problematiek aan de orde, als een vriendelijke activist, gespecialiseerd in het bespreekbaar maken van homo­seksualiteit binnen de Surinaamse en Antilliaanse gemeenschap. De flamboyante Mikel maakt er geen geheim van dat hij homoseksueel is, op mannen valt en HIV positief is. Maar hij begijpt ook het taboe dat in grote delen van Zuid-Amerika en het Caribisch gebied nog steeds op homoseksualiteit rust. Hij had zelf intensief met dit taboe en stigma te maken gehad.

Ambassadeur Stille Dilemma’s

Mikel kan bijzonder heftig en luidruchtig reageren op het onrecht dat hij waarneemt. Zoals bijvoorbeeld over de hiv-healings bij de pinkstergemeenten. Mikel brengt deze praktijken in 2009 als klokkenluider naar buiten wat leidde tot maatregelen door de gemeente Amsterdam. Vanwege zijn onvermoeide inspanningen om homoseksualiteit, HIV en Aids bespreekbaar te maken in de Surinaamse en Caribische gemeenschappen wordt hij in 2010 door de gemeente Amsterdam aangesteld als ambassadeur van de ‘stille dilemma’s’. Mikel: “Ik heb het als een roeping tot mij genomen om met mijn achtergrond en ervaring die ene helpende hand te zijn, wat niemand toen voor mij is geweest. Laat het als een regenboog stralen”.

“Ik heb Mikel leren kennen als een warm, lief, romantisch, kleurrijk flamboyant mens. Een prachtig mens, en soms ook een heftig mens. Als Mikel onrecht bespeurde dat kon hij  ontbranden in alle heftigheid. En onrecht bespeurde Mikel met een scherp oog en dat liet hij niet onbesproken, zoals duidelijk werd toen hij de healing bij de pinkstergemeenten aan de kaak stelde.” ~Bob Meijs, partner

Mikel heeft een tomeloze energie om actie te ondernemen voor wat hij ’de zaak’ noemt: het bespreekbaar maken van homoseksualiteit, HIV en Aids in de Surinaamse en Caribische gemeenschappen en strijden tegen onrecht. Zo wordt hij de initiatiefnemer van de Roze Zondag op het Kwaku Festival in Amsterdam Zuidoost. Mikel geeft workshops en leidt gespreksgroepen en richt in 2018 de stichting Survibes op (later genoemd Mikel Haman Foundation). In datzelfde jaar laat hij in Amsterdam de muziekvideoclip ‘Kom Uit de Kast’ opnemen met de Coronaband uit Suriname en bekende namen uit de Surinaamse gemeenschap waaronder Denise Jannah, Jörgen Raymann, Gerda Havertong, Jetty Mathurin. Als muzikale steun voor al die mensen jong en oud die in de kast zitten, om uit die kast te komen en een vrij leven te leiden. 

Liefde voor Suriname

Altijd was er bij Mikel de liefde voor Suriname en voor Nederland en het onvoorwaardelijk geloof en de strijd voor respect en de vrijheid van keuze. Maar naast zijn strijd was altijd zijn levensmotto om vrij en onbezorgd kunnen genieten van het leven. ‘…. Geniet van het leven, pluk de dag en maak er wat moois van. Zonder je zorgen te maken, want die zorgen zijn. Maar als er plezier is, dan maken we ook plezier, echt plezier’. 

In 2018 overlijdt Mikel Haman. Zijn naam leeft voort in de jaarlijkse uitreiking van de Mikel Haman Award aan een persoon (van Nederlandse, Surinaamse of Caribische achtergrond) die zich op bijzondere manier inzet of heeft ingezet voor de positie, empowerment en emancipatie van de biculturele lhbtqia+ gemeenschap van kleur.