Bo Laurent

Biografie

Auteur: Dewi Vrenegoor, met speciale dank aan Bo Laurent

Triggerwaarschuwing: Deze tekst bevat verwijzingen naar medische ingrepen, schaamte en pathologisering zoals die door interseksuele mensen worden ervaren.

In 1956 werd in een klein stadje in New Jersey, Verenigde Staten, een baby geboren. Deze baby kreeg te maken met artsen die het feit dat de baby niet voldeed aan de medische normen voor een ‘meisje’ of een ‘jongen’ als een probleem beschouwden. Op medisch advies voedden de ouders de baby aanvankelijk op als jongen. Na ongeveer anderhalf jaar kreeg het kind te maken met een ander paar artsen. Op advies van deze artsen onderging het kind een clitoridectomie, bedoeld om dit lichaam te laten voldoen aan de medische norm van ‘vrouw’. Een ingrijpende operatie die het lichaam van het kind meer kwaad dan goed deed. De artsen adviseerden de ouders er nooit meer over te praten, te verhuizen en dit kind als meisje op te voeden met een nieuwe naam. De operatie had een ingrijpende impact: hoewel ze al had leren praten, bleef ze na de ingreep zes maanden lang zwijgen.

Dit kind groeide op tot Bo Laurent. Een pionier van de interseksbeweging, die in de jaren ’90 van start ging. Op basis van haar eigen ervaringen en de wijsheid die ze tot dan toe had opgedaan, gaf ze in 2012 aan kersverse ouders het volgende diepzinnige advies:

Wat we weten over zulke heel moeilijke gevoelens, is dat niemand voor altijd in een crisis blijft steken. Als je in [een, D.V.] emotionele crisis zit, voelt het alsof het eeuwig zal duren, maar als je je weg naar een steungroep kunt vinden, zul je ouders ontmoeten die zich die tijd nog herinneren, maar die nu hun leven leiden; voor hen draait bijna elke dag niet meer om interseksualiteit, en dat zal je helpen om wat relativering te krijgen. Als je je erg verward en bang voelt over wat dit ‘interseksualiteitsgedoe’ betekent voor je gezin en voor het toekomstige leven van je kind, is dat een slecht moment om onomkeerbare beslissingen te nemen.

Jarenlang had de medische wereld volgehouden dat Bo niet hoefde te weten wat er met haar was gedaan, door wie, of waarom. Pas veel later, toen ze inzage kreeg in haar medische dossier, ontdekte ze wat er met haar was gebeurd. Die ervaring was de drijfveer achter haar latere activisme.

Kennis leidt tot zelfbeschikking

Nadat ze zich volledig had gestort op haar studie en carrière – Laurent studeerde af in wiskunde en Japans en woonde jarenlang in Japan – keerde ze begin jaren negentig terug naar de Verenigde Staten. Daar eiste ze op 35-jarige leeftijd antwoorden en begon ze haar zoektocht naar gerechtigheid. Ze sprak met onderzoekers en ervaringsdeskundigen om haar kennis over de ervaringen van interseksuele mensen te vergroten.

In 1993 richtte Laurent onder het pseudoniem Cheryl Chase de Intersex Society of North America (ISNA) op. Dit werd de eerste organisatie ter wereld die opkwam voor de rechten van interseksuele mensen. Haar missie was duidelijk: een einde maken aan de medische pathologisering van interseksuele lichamen. Ze vocht tegen onnodige, vaak traumatiserende operaties bij interseksuele baby’s en kinderen, die werden uitgevoerd om hen ‘normaal’ te maken, net zoals zij dat zelf had meegemaakt. Met woorden, feiten en een ongelooflijke vastberadenheid bracht ze enorme veranderingen teweeg.

Lange tijd werden de verhalen van mensen met een intersekse-ervaring verteld binnen een medisch of psychologisch kader. Ze hadden immers zelf geleerd om te zwijgen. Eind jaren negentig deed de Amerikaanse intersekse-beweging er alles aan om die stilte te doorbreken. Ze maakten medische studenten en professionals bewust van het onderwerp, deelden hun persoonlijke en politieke verhalen op de website van de ISNA en voerden een internationale lobby.

Laurent, ook bekend als Cheryl Chase, publiceerde ‘Hermaphrodites with Attitude’, een baanbrekend pamflet dat de medische wereld uitdaagde en interseksuele mensen een stem gaf. Onder dezelfde titel verscheen een maandelijkse nieuwsbrief als platform om verhalen te blijven delen en kennis te verspreiden. Later volgde Hermaphrodites Speak!, de eerste documentaire uit 1997 waarin interseksuele mensen over hun eigen ervaringen vertellen. Het is een baanbrekende verzameling persoonlijke verhalen die de menselijkheid achter de medische diagnoses aan het licht bracht. Haar activisme was niet alleen politiek, maar ook persoonlijk: de zichtbaarheid van het onderwerp bracht mensen bij elkaar. Er ontstond een ruimte om ervaringen met elkaar te delen en om gezamenlijk genezing en activisme vorm te geven.

Intersex Awareness Day

Op 26 oktober 1996 organiseerde Laurent, samen met Max Beck (1966-2008) en Morgan Holmes, de eerste openbare demonstratie door interseksuele activisten – voor het gebouw waar het jaarlijkse congres van de American Academy of Pediatrics in Boston plaatsvond. Met spandoeken en slogans als “Houd jullie scalpels weg van intersekse-kinderen“ en
“Stilte = Dood“ trokken ze de aandacht van de media en medische professionals. Het was een historisch moment, omdat intersekse-mensen voor het eerst zichtbaar hun plaats opeisten en de medische status quo aan de kaak stelden. De actie markeerde het begin van een beweging die niet langer genegeerd kon worden. Vandaag, 26 oktober, verwijst Intersex Awareness Day nog steeds naar die eerste demonstratie.

Mensenrechtenactivisme

Zo kwam een (internationale) intersekse-mensenrechtenbeweging geleidelijk in een stroomversnelling. De beweging pleitte voor de afschaffing van niet-essentiële medische ingrepen, medische geheimhouding en leugens, en voor meer maatschappelijk begrip en ruimte voor seksuele diversiteit.

In 2000 ontving ISNA de Felipe de Souza-prijs van het International Gay and Lesbian Human Rights Committee, een jaarlijkse onderscheiding die wordt toegekend aan
“personen en/of organisaties die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het waarborgen van de mensenrechten en vrijheden van seksuele minderheden overal ter wereld.”

Bo Laurent bleef schrijven, onderzoek doen, publiceren en spreken om de rechten van interseksuele mensen wereldwijd te bevorderen. Ze zette zich in tegen mensen en organisaties die de autonomie en rechten van interseksuele kinderen en volwassenen niet respecteerden. Daarmee daagde ze medische professionals en hun opvattingen uit om hun benadering van interseksualiteit te heroverwegen. Via brieven en commissies bracht ze de rechterlijke macht op de hoogte van schendingen van de mensenrechten. Op deze manier droeg Laurent bij aan historische gerechtelijke uitspraken en medische richtlijnen die interseksuele mensen beter beschermen.

De toekomst is intersekse-inclusief

Tegenwoordig woont Bo Laurent in Californië, waar ze een boerderij runt en samen met haar buren een kudde grazende dieren houdt (ter bestrijding van bosbranden).

Als pionier heeft Laurent aangetoond dat de strijd voor een wereld waarin interseksuele mensen zichzelf kunnen zijn en lichamelijke autonomie wordt erkend als een mensenrecht, de moeite meer dan waard is. Dankzij haar inspanningen zijn er nu in sommige Amerikaanse staten en andere landen wetten die onnodige operaties bij intersekse kinderen verbieden. Medische richtlijnen veranderen langzaam, waarbij meer nadruk wordt gelegd op geïnformeerde toestemming en respect voor de autonomie van intersekse mensen. En misschien wel het belangrijkste: er is een nieuwe generatie intersekse-activisten opgestaan, geïnspireerd door haar moed.