Marsha P. Johnson

Biografie

Auteur: Mady Beversluis

“You know what gay love means, don’t ya? Happy sharing”

Marsha P. Johnson was een voorvechter voor lhbtqia+-rechten, een dragqueen, street queen en fashion-icoon, vaak getooid met haar iconische bloemenkrans. Ze is een van de boegbeelden van de Stonewall-rellen en gesproken met de taal van nu, een transgender vrouw. Johnson werd geboren op 24 augustus 1945 in Elizabeth, New Jersey in de Verenigde Staten. Marsha, bij haar geboorte als man geregistreerd, groeide op in een hechte familie met zes broers en zussen. Elizabeth had een paar gay café’s, eentje hield dragshows waar haar moeder Alberta soms heenging.

Op haar achttiende uit de kast naar haar moeder: “God gave you one of your own now.” Vanaf haar vijfde droeg ze al vrouwenkleren. Nare en/of gewelddadige reacties maakten dat zij niet zo over straat in Elizabeth. Toen ze naar New York vertrok kwam daar verandering in. Ze was altijd minstens half gekleed in drag.

Marsha leefde in een tijd waarin ‘queer’ werd gezien als een mentale ziekte. Als een zichtbaar lhbtq+-persoon kon je niet makkelijk je dagelijks leven leiden. Ondanks dat was The Village, “Gaysville,” een soort utopische plek waar vrijheid voelbaar was en mannen bijvoorbeeld hand in hand over straat liepen. Er was een bepaald soort veiligheid vanwege het sociale web waarin mensen voor elkaar zorgden en elkaar waarschuwden als er mannen met honkbalknuppels op zoek waren naar queers of de politie een sweep ging doen.

The Saint of Christopher Street

Ondanks alle onderdrukking was er geen spoor van schaamte of minderwaardigheidsgevoel bij Marsha als het ging om gay zijn of haar vrouwelijkheid. Ze was zorgzaam en charmant, haar gulheid was bij iedereen bekend en ze scheen een hoopvol licht op alle mensen om haar heen, ze werd ‘The Saint of Christopher Street’ genoemd. Ze leefde jarenlang op straat in The Village samen met de andere street queens die sekswerk deden en veelal buiten hun levens leidden. Ze deelden alle beetjes eten en elke dollar die ze hadden, elke plek die ze konden betalen om binnen te slapen. Met tien dollar voor een handjob kwam je een heel eind in die tijd. Marsha, een geboren performer, trad ook op als dragqueen en werd uiteindelijk een vast onderdeel van queer theatergezelschappen Angels of Light en Hot Peaches. Ze was vol passie en stond vooraan bij alle protesten.

Pay it no mind

De P van Marsha P. Johnson stond onder meer voor Pay it no mind, maak je er geen zorgen over, en dit deed Marsha als het ging om haar leven, haar gender, haar tegenslagen. Haar vrienden vertellen dat ze elk bedankje, elke herinnering, wegwuifde met “Oh that.” Ze stond middenin het leven en liet alles wat er gebeurde ook weer van zich af glijden, ze kon niet anders. Marsha maakte ongelofelijk veel politiegeweld, racisme en discriminatie mee van mensen op straat, de Johns die van haar diensten gebruik wilden maken, van ‘A-gays,’ dat wil zeggen de witte, veelal, mannen in pakken die de assimilatie-route hadden gekozen, die vooral wilden laten zien hoe extreem normaal gay mensen zijn en haar (en alle street queens) probeerden buiten te sluiten van de emancipatiebeweging. Daarbij kreeg ze ook nog te maken met medisch geweld omdat ze tijdens de diepe dalen van haar mentale gezondheid werd opgenomen in ziekenhuizen waar ze haar hoge doses anti-psychotica toedienden.

‘Darling, I want my gay rights now’

De Stonewall Inn werd in 1967 geopend en was voor queers in die tijd dé plek om te dansen. Hier mochten zwarte dragqueens en street queens ook komen; de Stonewall was van een maffioso, die had geen mening, als je maar betaalde. De politie viel gemiddeld eens per maand binnen, een schouwspel waarin queens en queers joelend afgevoerd werden naar de auto’s. Tot 28 juni 1969, toen was de maat vol en speelden ze niet meer mee. De queers begonnen terug te vechten en zes avonden lang waren er rellen in The Village. Er zijn meerdere verhalen over wat Marsha precies heeft gedaan en wanneer, maar het is zeker dat ze zich verzette tegen de politie. Toen de fotografen langskwamen trokken de A-gays zich onmiddellijk terug, die wilden niet herkend worden, maar de street kids en queens, die hadden al niks, dus ook niks te verliezen en konden door.

Door de rellen was er een momentum gecreëerd om rechten te eisen, maar de veelal bruine en zwarte street kids en queens die rechten voor ‘transvestites’ wilden werden onmiddellijk weer buitengesloten. Marsha en haar goede vriendin en mede-activist Sylvia Rivera besloten om S.T.A.R. House op te richtten in 1970. Street Transvestites Revolutionary Action. Zij wilden onderdak bieden aan queer jongeren die op straat leefden. Ze kregen geen financiële steun vanuit de ‘respectabele’ emancipatiebewegingen en konden door middel van sekswerk net genoeg geld bij elkaar schrapen om de huur te betalen en eten te kopen. In de jaren tachtig zorgde Marsha voor vrienden die (terminaal) ziek waren door AIDS, ze bad voor mensen in het ziekenhuis. Ze was een zeer spiritueel persoon.

‘They call me a legend’

Tijdens de Gay Pride in New York in 1992 werd Marsha geinterviewd. Ze zei toen:

“They call me a legend in my own time, because there were so many queens gone that I’m one of the few queens left from the ’70s and the ’80s.”

Een paar dagen later, op 6 juli 1992, werd Marsha’s lichaam gevonden in de Hudson-rivier. De politie oordeelde dat het zelfmoord was, ondanks dat Marsha geen suïcidale klachten had, en deed geen verder onderzoek. Marsha was een alom bekend persoon toen ze nog leefde, maar haar nalatenschap is grandioos. Ze wordt gezien als boegbeeld van de emancipatiebeweging in de Verenigde Staten, haar plaats vooraan als zwarte trans vrouw niet langer weggemoffeld.